KASIM ZORLU
Burjuvazinin kendi çikarlari dogrultusunda sürekli gelistirdigi teknoloji ve özellikle bilgisayar ve telekomünikasyon dalinda kaydedilen ilerlemeler toplumsal güçler açisindan da çok önemli olanaklar sagliyor. Süper kârlarin emegin verimliligi hizla arttirilarak katmerlesmesi yari-sinda ekonomik güdüler siyasal kaygularin, özellikle süper emperyalist güçler açisindan, göre-celi olarak önünde yürüyor. Bu denli üst düzeyde bir bilimsel teknolojik açinimin toplumsal-lasmasinin üretken güçlerin kapitalizm açisindan vazgeçil-mez bir parçasi olan canli emege saglayacagi siçrama, elbette salt, emegin verimliligi çerçevesine sinirlanamayacak, daha genis kapsamli bilinç faktöründe de getirecegi birikimle çag atlatacak potansiyelleri doguracaktir. Marks’in öngördügü, komünizme dogru bu kör gidisi iradi bir çabayla dünya çapinda bi-linçli bir devrimci dönüsüme çevirmeye yetenekli öznel ögenin filizlenecegi nesnel kosullari da döseyecektir.
Kapitalizmin sinirlari içinde bile, gelisme perspektifleri açisindan, henüz çocukluk çagini yasamakta olan bilimsel teknolojik devrim daha bugünden gelecegin sözcüsü olan güçlere küçümsenemeyecek firsatlar sunmaktadir. Kapitalizm açisindan da ilerlemenin, ömrünü uzatmanin, anahtari giderek daha fazla kafa emeginin gelismesini çagristirirken, egemen güçlerin hizmetindeki müthis maddi, askersel ve teknolojik kaynaklarin caydirici etkisi “know how”un tabana yayilma-siyla orantili olarak azalmak-tadir.
Emperyalizmin saltanati altinda bir çok açidan her zaman gizli çalismak zorunda olan komünistler, yayildikça deneti-mi daha da olanaksizlasan bu gelismenin meyvalarini kullan-mak durumundadir. Gelismenin bizler açisindan günlük, pratik sonuçlari çok yönlü ve yaygin iletisim ve elektronik propaganda kolayliklarindan merkezi denetime, global enformasyon ve kaynak olanaklarindan kardes örgütler arasi ilskiye ve ötesine uzanan koca bir yelpazeyi kapsamaktadir.
Tüm bunlarin arasinda günlük çalismalarimizda en acil ihtiyaç duyulan örgüt içi ve örgütler arasi güvenlikli haberlesme konusunda yeni teknolojinin getirdigi kolayliklar bile tek basina ilerlemenin dogasini anlatmaktadir.
Kapitalist kuruluslar isletme sirlarinin rakiplerinin eline geçmesini önlemek için elektronik uzmanlarina kucaklar dolusu paralar sayarken, düzen karsiti güçlere karsi getirilen her türlü yasak ve önlemlere ragmen, çatlarlardan sizan bilgiler ayni teknolojiyi düzene karsi kullan-ma firsatlari yaratiyor.
Illegal kosullarda çalismak zorunda olan bir örgüt için yasamsal önem tasiyan enfor-masyon ve direktif akisinin güvenliginin hangi dolanbaçli yollardan ve ne zorluklarla sag-lanmaya çalisildigini hepimiz biliriz. Ne kadar deneyimli olusa olsun, kadrolarin konspirasyon kurallarini uygulamada en ufak bir laçkaliginin, anlik bir zaafinin nelere malolabilecegi nice yöneticinin korkulu rüyasi degil midir? Haberlesmenin güvenligini gerçekten düzgün oturtabilmenin getirecegi mali yük de isin bir baska boyutu. Tüm önlemlere karsin isin tam bir garantisi olmadigi sorunu da isin tuz ve biberi. Ya, düzenin taktiklerinin gelgitleri içinde rahatlayip, “bos ver, simdi bir sey olmaz, bu kadar isin içinde ufacik bir bilgi için cehennemin dibine gidip telefon mu arayacagim?” kayitsizligi içinde isi kolayindan halletme psikolojisine ne demeli?
Tüm bunlar islerin akisi içinde çogu kez karsilasilan olgulardir ve bazi yönleriyle de, hos görülmese de, anlasilir seylerdir. Fakat, meseleye bugün gelinen teknolojik düzey ekse-ninde baktigimizda bu kadar rahat davranma hakkina sahip degiliz.
Gizli servisin, güvenlik güç-lerinin bugün ellerindeki tekno-lojiyle birakin odaniza, telefonu-nuza dinleme cihazi yerles-tirmeyi, uzaktan kumandali alicilarla pencerenizin titresim-lerini alarak dinlemek, hatta issiz bir parkta arkadasinizla yürürken kilometrelerce uzaktan konusmalarinizi teybe almak artik siradan uygulamalar arasina girmektedir. Ayrica, telefon hattinizla direk baglanti kurmadan, herhangi bir telefonla telefon santralllarina elde edilen gizli kodlarla girip herhangi bir telefonu dinleme isi gizli servisin de ötesinde çok daha genis bir kullanim alanina yayilmistir. Bir yanlis anlamayi önlemek için sunu da belirtelim: Gezgin telefonlarin dinlenme isi genel düsüncenin aksine çok daha basit bir istir. Bu telefonlardan çikan sinyaller eski tip bir televizyon aleti ile oldukça kolay alinabilir.
Peki bu, böyle bir teknoloji karsisinda, artik elimiz kolumuz bagli, hiç bir çözücü önlem alamaz hale mi geldigimizi anlatiyor? Elbette hayir. Isin en hos tarafida zaten bu. Tam aksine teknoloji ilerledikçe, bir paradoks gibi de gelse, bizim açimizdan kendi çözümlerini de, ve de eskisinden çok daha basit ve güvenilir bir biçimde, bera-berinde getiriyor. Iste motor gücü bilgisayar ve telekomünikasyon patlamasi olan bilimsel teknolojik devrimin çag degistirici potansiyeli de burada yatiyor.
Bir kere, artik birçok islevi rahatlikla görebilecek bilgisayar ve elektronik cihazlar artik ayaga düstü, çok çok büyük mali bir külfet getirmeden, kolaylikla alinabilir hale geldi. Orta çapli bir il komitesinin sigara içen üyelerinin günde yarim paket az içerek iki haftada alabilecegi düzeye geldi.
Sonra, burjuvazi “soydas”lariyla rekabetinde öyle kolay kolay çürük tahtaya basmaz. Isletme sirlarini sakli tutmak için getirilen birçok önlem koca ABD emperyalizminin tüm olanaklarini kullanarak bile çözemedigi ve bu yüzden de yasakladigi türden ve sagolsunlar, kapitalizmin iflah olmaz kapti kaçtiligi içinde bizim gibi “vatan hainleri” ninde bu nimetlerden yararlanmasini önleyemiyorlar. Bu niyetlerin disinda bir olgu. Teknolojik olarak zaten belli düzeyin ötesindeki önlemlere hakim olamiyor. Olma asamasina geldiginde ise daha ilerisi ortaya çikiyor. Asil yapmaya çalistigi bunlarin “tehlikeli” unsurlarca kullanimini önlemek. Bunu da yasaklarla yapmaya çalisiyor, ama bu iste büyük paralarda dönüyor. Bilmem ne sehrinin, bilmem ne sokagindaki bir “viz kid” çikiyor yeni birsey getiyor. Daha duruma duhul olana kadar alan aliyor. Sonra, yasaklarin delinme iside bir uzmanlik dali. Kapidan atiyor, herif bacadan giriyor. insanoglu son derece yaratici. Bir de, kapitalizm için son derece önemli olan emegin verimliligi konusu var ve gelen önlemler son derece kendi içinde bütün ve kullanmak için öyle uzun kurslari falan gerektirmiyor.
Geneliyle veri, ses ve görüntü alisverisinde gizliligi hedefleyen bu önlemler çok da yeni bir fikri içermiyor. Özü eskiden beri kullanilan su sifreleme denilen olay. Hepimiz hatirlariz, yazdigimiz mesaji postaya atmadan haril haril çalisip, daha önceden kararlas-tirdigimiz bir kitabin sayfalarina isaret eden bir çesit kodlu cümlelerle degistirdigimizi. Yeni olan ayni seyin elektronik metodlarla ve çok daha üst dü-zeyde ve karmasik yapiliyor olmasi ve sadece yazili degil, sesli ve hatta canli iletisiminde bu kapsam içine girmis olmasi. Tabii birde islemin otomatik olarak ve saniselerle bile ölçülemez hizda yapiliyor olmasi var.
Sifreleme konusu burjuva devlet güçlerinin sürekli kafasini kurcalayan bir sorun. Özellikle bireysel kullanimini sinirlamaya çalisiyorlar. ABD ve birçok emperyalist ülke bu sorunu çözebilmek için olaganüstü kaynak ve çaba harciyor. Elektronik sifreleme alaninda bir taraftan çözebilecegi sifre düzeylerini yükseltmeye çabalarken, diger taraftan yasalar yoluyla kendi kapasitesini asan sifreleme biçimlerini suç ilan ediyor. Sifrelemede kullaniciyi kendi belirledigi kriterlere uymaya zorluyor. Fakat bugün elektronik sifreleme teknigi öyle boyutlara ulasti, kombinasyon rakkamlari öyle astronomik sayilara vardi ki, belirledikleri ve çözebile-ceklerini düsündükleri düzeyler artik komik kaliyor. Üç harfli kuruluslar (FBI, CIA, MIT vb.) ne yapacagini sasirmis durumda, kosturup zorlama çözümler ariyorlar. Ama nafile. Artik ati alan Üsküdar’i asti.
Bu veri alisverisi için belli bir süredir böyle. Simdi ise canli haberlesme alaninda da ayni durum ortaya çikiyor. Özellikle sesli iletisimde (telefon hatlarini kullanarak) yeni gelismeler son zamanda yeni bir düzeye siçradi ve çözümü olanaksiz yöntemler ortaya çikmaya basladi. Bu konu, özellikle devrimci güçler açisindan, çok kullanilan bir haberlesme yöntemi oldugu için kisaca bir bakalim.
Telefon hattiyla sesli haberlesme alaninda iki önemli gelisme var.
Birincisi, araç kullanarak yapilan haberlesme ki bu hem sabit hem de gezgin telefonlar için geçerli. Burada, satin alacaginiz basit bir kodlama (scrambler) cihazini telefonunuza baglayarak konusma yaptiginizda, hattan giden sinyaller anlasilamaz hale geliyor. Hattin öbür ucunda ki telefona da ayni cihazi baglayarak hiç bir anlam ifade etmeyen sinyaller tekrar konusma moduna çevri-iyor. Bu oldukça yeni bir teknoloji ve piyasadan ucuza elde edebileceginiz tiplerinin güvenilebilirligi kusku götürür. Güvenilir modellerin ise fiyatlari çok pahali.
ikincisi ve hem çok daha masrafsiz olani, hem de en güvenilir olani, bilgisayarinizi kullanarak yapacaginiz haberlesme. Tabi bunun için belli bir düzeyde modem, ses veya video karti ve ufak bir mikrofona ihtiyaciniz var ki bu da artik bilgisayarlar için standart hale geldi. Burada da canli görüntü ve sesli olmak üzere iki kategori var. Her ikisi içinde gereken tek sey bu isi (iki bilgisayar arsindaki akisi) sifreleyecek bir yazilim. Bu da yasak olmakla birlikte elde etmesi hiç de imkansiz degil.
Böyle bir sistemi iki uçta kurduktan sonra, rahatlikla, konusmalarinizin çözülme ihtimali olmadan iletisim kurabilirsiniz. Yazilimin yaptigi basitçe, ses dalgalarini bilgisayarinizin olanaklarini kullanarak digital sinyallere çevirip, bir takim logarit-mik formulasyonlariyla sikis-tirmak ve bu sikismis mesajlari sifreleyerek hattan öbür uca yol-lamak. Tabi ayni yazilim öbür uçta da bu islemin tersini yapma görevini görüyor.
Bu yöntemle haberlesme belirttigimiz gibi yüzde yüz emniyetli. Fakat sorun elbette burada bitmiyor. Düsünülmesi gereken bir baska konu olasi bir takim dis etmenleri bertaraf etme sorunu. Görünmemek için basini kuma sokup koca vucu-dunu disarda birakan deve kusu örnegini hepimiz biliriz.
Yukarda da degindigimiz gibi devlet güçlerinin elinde binbir türden dinleme ve takip araçlari var. Bu yüzden polisin bildigi bir yerden bu haberlesmeyi götürmek dogru degil. Telefon hattina gürüp sifreli sinyalleri çözmekle ugrasmasi hiç gerekmiyor. Ayrica tamamen bir raslanti sonucu hattan giden sifreli sinyali aldigini düsünelim. Aninda süphe çekmez mi? Dolayisiyla bildigimiz diger güvenlik önlemlerini de ise kosmaliyiz.
Basit bir önlem olarak, en azindan karsidakinin dinlenme olasiligini azaltmak için, kulaklikli mikrofon kullanilabilir. Baska bir önlem ise sorunlu olmayan bölgelerde bir sokak telefonu ve gezgin bilgisayar kullanarak olabilir. Bunun için “accoustic couple” denilen bir alete gereksinim var. Bu alet telefon ahizesi ile bilgisayarin modemi arasinda baglantiyi kuruyor. Gezgin telefonla ileti-sim kurmak da bir baska önlem. Ama polisin bilme olasiligi olan telefonlardan kesinlikle kaçinilmali. Çünkü daha önce de belirttigimiz gibi gezgin telefonlari dinleme isi daha kolay.
Özetlersek, bilimsel teknolojik devrimin yarattigi günümüz kosullarinda, teknolojik ilerleme öyle bir sürece girmistir ki, artik tüm kisitlamalara karsin kendi basina buyruk bir yapiya bürünmüs ve beylerinin çizdigi çerçevenin disina tasmaya baslamistir.