Internet, bilimsel teknolojik devrimin hizla toplumsal tabana yaymadan edemedigi yeni harikasi, basdöndürücü bir hizla ve her gün yarattigini eskiterek ilerliyor.
Hergün onlarca, yüzlerce yeni sirket tarafindan, binlerce yeni program yaratiliyor. Sadece ticari alanda degil, giderek toplumun tümünde yayilan çagin bu yeni gereksinimini, kapitalizm kendi kâr amaçlarina alet etmede vahsi bir yaris içine giriyor. Ancak iletisim alanindaki bu önüne geçilemez patlama, ayni zamanda kapitalizmin yarattigi çeliskiler yumagina dünya çapinda küçümsenemeyecek yeni bir boyut daha ekliyor.
Bir taraftan siçramalar halinde gelisen bu teknolojiye üretim biçiminin ayak uydurmasi sorununu, uygulamanin tabanini genisleterek çözmeye çalisan burjuvazi, öte taraftan bunun kendi mezarini kazmada topluma sagladigi olanaklari kisitlamak için tedbirler almaya çalisiyor. Dünya çapinda Web sayfalarinin binbir türlü ahlak disi, bilinç bulandirici saçmalikla dolmasini alçak sesli bir ''hosnut-suzlukla'' geçistirirken, isçi sinifinin, devrimci demokrat kamuoyunun bu olanaklari dogru yönde kullanmasi karsisinda çesitli kanunlar, genelgeler yoluyla engeller koymaya çalisiyor. "Terörist örgütlerin, istenmeyen unsurlarin" bu teknolojiyi "kötü yolda" kullanmasini önleme bahanesiyle sifreleme, kullanim vb. konularda kisitlamalar getiriyor.
Ne yapsa nafile! Artik kendi yarattigi teknolojiyi kendisi kontrol edemez hale geli-yor.
Gerçek demokrasiden, komünizmden yana güçlerin bu dev araci sinif savasinin çikarlari ugruna kullanmada çikan firsata dört elle sarilmalari gerekir.
ilk bakista çogumuza bu olanak bir bilmece, içinden çikilmaz bir kargasa gibi gelebilir. Ama burjuvazinin toplumun kullanimina açmak zorunda kaldigi her konuda oldugu gibi burada da kestirme, ucuz ve kolay yollar da beraberinde geliyor.
internet Nedir?
En kaba hatlariyla internet dünya çapinda var olan telefon agi ve bilgisayar teknolojisi yoluyla yapilan ve çok çesitli görsel, duysal biçimleri içeren dev bir iletisim agidir. Bugün su veya bu düzeyde bu olanagi kullananlarin sayisi yüz milyonlari bulmustur ve hergün bu sayi astronomik bir biçimde artmaktadir. Tek basina bu gerçek bile bu olanagin yapisi ve erisilebilirligi hakkinda önemli ipuçlari veriyor. Bunlara tekrar deginecegiz. Ama önce, ''neden artik yasamimizin bir eklentisi haline gelmis, su gözünü sevdigim telefon degil de, internet?'' gibi bir soruyla baslayalim.
Telefonun ilk kesfedildigi günlerde de mutlaka böyle bir kaygidan söz etmek olanakliydi. Teknolojinin sarp tepeleri diye bakabilecegimiz böyle kesifler ilk etapta beraberinde bilinmeyene süpheyle bakma, uzak durma gibi sorunlari da getiriyor. Ayrica böyle kesifler ilk ortaya çiktiginda zaten küçük bir elitin tekelinde kaliyor. Fakat bir süre sonra muamma bulutlari dagildikça ve kullanimin tabanini genisleten kolayliklar arttikça, yedigimiz ekmek kadar dogal ve olmazsa olmaz bir gereksinim haline geli-yor.
internet de böyle. Belki henüz bugün doyum noktasina erismis bir yayginliga sahip degil, ama yüzmilyonlari içeren yapisiyla o yönde hizla ilerledigi açik. insanlari miknatis gibi içine çeken internetin en önemli cazibesi bugün modaya uyma, gururla ''biz portakallar'' diyebilme olgusundan kaynaklaniyor denebilir ve elbette bunun da bir payi vardir. Ama ...
Bir kere, telefonla karsilastirilamayacak kadar çok yönlü ve gözle görülür bir zenginlige sahip. Bir bakima, telefon, faks, televizyon, daktilo, gazete, teyp vb. her türlü iletisim ve ''kültür'' aracinin bir noktada bütünlesmesi diye degerlendirile-bilir. Ayrica sinirsiz bir gelisme potansiyeli olan bu iletisim aracinin ilerde getirecegi baska olanaklari bugünden hayal etmek bile güç. Bunun disinda, kütüphane, sinema, tiyatro, müze, akliniza ne gelirse var. Her dilden sözlük mü istiyorsun, ansiklopedi mi veya her türlü yayin organi, kitap mi, müzige mi ilgin var, + ekonomik istatistikleri mi izlemek istiyorsun, siyasal tartismalari mi takip edeceksin, yoksa evinden alisveris mi yapacaksin, banka hesabini mi kontrol etmek istiyorsun? Kisacasi günesin altinda ne varsa bulabilirsin. Baska biryerden birisiyle iliskiye geçmek, mesaj mi birakmak istiyorsun, dünyanin öbür ucundaki birine bir bilgi mi aktaracaksin, yoksa internette kendi sayfalarini açip bir anlamiyla dünyanin dört bucagina canli yayin mi yapacaksin? Tam anlamiyla, - istense de -sinirlanamayan, kisitlanamayan bir olanak. iste internet'in gerçek cazibesi de burada yatiyor.
Bu olanagi bugün burjuvazi kendi kokusmus ideolojisini yaymak, pekistirmek için kullaniyor. Binbir türlü sirket kendi reklamlarini çok genis alanlara yaymak için interneti kullaniyor. Müzisyeni, sanatçisi, kasifi kendi yeteneklerini dünyaya tanitmak, iti, kopugu, serserisi kendi hislerini tatmin etmek, gericisi, sagcisi, fasisti insanlarin beynini çelmek için kullaniyor. Biz demokratlar, devrimciler, komünistler ise ne yaziktir ki bu olanagi henüz düzgün kullanmayi becermis degiliz. Bu müthis olanagi mutlaka ve en iyi bir se-kilde degerlendirmek zorundayiz. Bu amaca dönük kendi mütevazi katkimizi sunmak için baslangiç olarak isçinin Sesi'ni Web sayfalari arasina katmis bulunuyoruz. Süreç içinde çok daha kapsamli ve çesitli açilimlarla bu hizmeti gelistirecegiz.
Simdi kisaca bu teknolojiden yararla-nabilmek için gereken altyapiya bakalim.
Gerekli Araç ve Gereçler
Bu olanaktan yararlanabilmek için minimum düzeyde gerekli bilgisayar altyapisi ve gereçleri söyle özetleyebiliriz.
PC 386 tipi, 50 MHz (mega hertz) hiza ve 4 MB (mega byte) RAM 'li (kullanim hafizasi, yani çalisma kapasitesi) bir bilgisayar. 14.4 bps hizda modem (sinyal çeviricisi).
PC 386 bilgisayarin çesitini anlatiyor ve bugün piyasaya çikmis yeni modellerin yaninda oldukça geri. Ama yine de internet olanaklarinin büyük çogunlugundan yararla-nabilmek için yeterli. 50 MHz ve 4 MB Ram deyimleri ise çalisma hizi ve hafiza kapasitesini anlatiyor. Bu düzeyde bir bilgisayari bugün piyasadan nispeten ucuza elde etmek mümkün. Avrupa'da böyle bir bilgisayarin yenisi 300-350 Dolar (30 milyon TL). Fiyatlar hizli bir sekilde düsüyor ve ayrica çok daha ucuza ikinci elden de bulunabilir.
Modem, 14.4 bps: Bu, bilgisayarla telefon hatti arasina baglanan ve telefon sinyallerini bilgisayar diline çeviren bir cihaz. 14.4 bps ise cihazin saniyede çevirdigi karakter sayisini anlatiyor. Böyle bir cihazi 70-80 Dolar'a (8 milyon TL) almak mümkün.
Program: internete girmek ve dolasmak için gerekli programlar kaydinizi yaptiracaginiz internet sirketince bedava veriliyor.
Türkiye'de internet Olanaklari
Türkiye'de bugün internet kullanan kisi ve kurulus sayisinin toplam yüzbine ulastigi söyleniyor. Toplam nüfusla karsilastirirsak bu oldukça düsük bir sayi. Örnegin Amerika'da yaklasik nüfusun % 20' si bugün internet kullaniyor. Avrupa'nin bir çok ülkesinde de durum çok farkli degil.
Türkiye'de kullanim özellikle istanbul'da yogunlasiyor. Sayinin düsük olusunun nedenlerinden biri bilgisayar sahipliginin henüz yeterince yaygin olmayisindan geliyor. Sirketler, kuruluslar düzeyinde oldukça yaygin ama kisiler bazinda öyle degil. ikinci bir neden ise internete üyelik olanaklari saglayan sirketlerin azligindan geliyor. Özetle durum böyle olmakla birlikte egilimleri anlatan egride son zamanlarda hizli bir yükselis gözleniyor. internet sirketlerinin sayisi önümüzdeki aylarda ikiye, hatta üçe katlanabilir.
Bugün, özellikle istanbul'da basi 'Medya Text' adli kurulus çekiyor. Bunun disinda bir iki sirket daha var. Ayrica 'Super Online' adli bir kurulus da bu ayin sonuna kadar çalismaya baslayacak. izmir'de de Raks Net kurulus asamasinda.
Su anda Medya Text'e üyelik senede 100 dolara geliyor ve ayda 15 saatlik kullanim buna dahil. 15 saatin üzerinde kullanim daha az bir ücret karsiligi saglanabiliyor. Eger yilda 120 dolar verilirse sinirsiz kullanma hakki elde ediliyor.
Özetle yaklasik 500 Dolar'a (40-50 mil-yon TL) altyapinizi kurabilirsiniz. Böyle bir sistem internetin disinda birçok baska iste de kullanilabilir.
Türkiye sartlarinda böyle bir masraf çogumuza agir gelebilir. ikinci elden altyapiyi kurma isini arastirip masraf yariya hatta daha asagiya çekilebilir. Bunun olanakli olmadigi durumlarda ise baska kaynaklardan yararlanma isini arastirmak gerekir. Örnegin çogu üniversiteler, bazi kütüphaneler bu olanaklara sahip. Ayrica akrabalarinizdan, arkadaslarinizdan biri bu altyapiya sahip olabilir. Veya çalistiginiz isyerinde varsa, bir yolunu bulup kullanabilirsiniz.
Bunun disinda ''internet Kafe'' (ya da Cyber Cafe) denilen kuruluslar da mevcut. Bunlar saat basina az bir ücret karsiligi kendi altyapilarini kullanima açiyor.
Medya Text'in bilgisayar sistemi olmayanlar için bir takim hizmetler sundugu söyleniyor. Vakko tipi kuruluslarin da bu islere el attigi, insanlarin ortak olarak kulla-nabilecekleri mekanlar saglama girisimleri oldugu biliniyor. Bu tür sirketler elbette ki sadece zenginliklerine zenginlik katabilmek için bu olanaklari açiyor. Dolayisiyla sunduklari olanaklarin, bulunabilecek baska yerlerden daha pahali olacagi açiktir. Yine de Türkiye gibi yarataciligi zengin bir ülkede çikan her türlü olanagin kullanilmasinin yollari çok çabuk bulunabilir..
Sonuç olarak, ''ben ne böyle bir mali güce, ne de bu düzeyde bilgiye sahibim, bu benim isim degil'', yollu kaçislar sadece isteksizligi ve tembelligi anlatir.
Biz bundan sonraki sayilarimizda da yeni gelisen olanaklari ve kolayliklari örnekle-meye devam edecegiz.
internet Teknolojisini Kullanmak için Alim Olmak Gerekmiyor
Simdi altyapinizi kurdugunuzu ya da böyle bir olanagi kullanma yolunu gelistirdiginizi varsayarak internete baglanma ve aradigimizi bulma isini nasil yapacagimiza bakalim.
Piyasada çesitli internet sirketleri var demistik. Bu sirketler farkli baglanma ve arama (gezinme) programlari kullaniyor olabilir. isimler, markalar farkli olmakla birlikte belli bir standartlasma da yerlesmistir. Çalisma mantiklari farkli degildir. Bilgisayar ekranindaki görünümleri ve grafikleri farkli olabilir. Kaldi ki bir sirkette kaydimizi yaptirip baska bir sirketin programiyla çalismak da mümkün.
internet içinde arastirma yapmak, farkli Web sayfalarina girip, çikmak, mesaj yolla-
mak, mesaj almak vb. islerin tümünü yönlendiren ve kolay geçisleri, kestirme yollari saglayan programlara ''explorer'' yani ''gezgin, tasit veya arastirman'' deniyor. Bu tasitlar olmaksizin milyonlarca Web sayfasinin, gazetenin, kitabin ve onun yaninda yine mil-yonlarca lüzumsuz bilginin, saçmaligin yer aldigi internette arastirma yapmak olanaksizdir. Bugün bu tasitlarin en ilerisiyle bile enfermasyon teknolojisinin elektronik süper otoyollarinda kaybolmak çok kolaydir. Fakat bir kez bu tasitlarin çalisma mantigini kavrayip, ögrenmesi hiç de zor olmayan sürme isini kotarinca koca bir dünya bir anda önümüze açilacaktir.
Gazetemizin bu sayisinda çok kolay bir örnekle, isçinin Sesi'nin dünya çapinda Web'deki yerini bulma isiyle baslayacagiz.
Bilgisayarinizin ve modeminizin baglantilari tamam ve çalisir durumda oldugunu varsayarsak yapilmasi gerekenler sunlardir:
1. internet Baglanti Programini açin. Karsiniza bir ''pencere'' çikacak. Size üyelik kod adinizi ve baglanti parolanizi soracak. Programi saglayan sirket bunlari size veriyor. Bunlari tekabül eden kutulara yazmaniz gerekiyor. Bu islem tamamlaninca ''tamam'' kutusuna basip üyesi oldugunuz sirketin merkezi sistemine baglanti isini baslatabilirsiniz.
2. Çesitli tasitlar (Explorer) oldugunu söylemistik. Tasitinizin yaygin olarak kullanilan Microsoft internet Explorer oldugunu varsayalim.
Tepede adres isimli bir kutu göreceksiniz. Adres, Web sisteminde okumak istediginiz sayfalarin, yayinin veya kurulusun yerini belirleyen bir çesit kod ismidir.
isçinin Sesi'nin Adresi:
http://members.aol.com/TKPIS dir.
Bu kutuda olani silip isçinin Sesi'nin adresini yazin. (Not: Bu adresi noktasi, virgülü, boslugu ile dogru yazmalisiniz.)
3. Simdi bilgisayarin tamam tusuna basin ve bekleyin. Kisa bir süre sonra isçinin Sesi Web Sayfalari karsiniza çikacaktir.
4. Karsiniza ilk çikan, tanitma sayfasi olacaktir. Burada kisa genel bilgi ve bir dizi renkli kutular göreceksiniz. Örnegin: 'ESKi SAYILAR', 'SON SAYI', E-MAIL, KOPYA vb.
5. Seçtiginiz bir kutuya tiklayin. Karsiniza o kutunun (kategorinin) içerigi çikacak.
Diyelim SON SAYI'yi seçtiniz. Bu sayinin içindekiler listesini göreceksiniz. Herhangi bir yazi basligina tiklayip o yaziya bakabilirsiniz.
Mesaj yollamak istiyorsaniz E-MAIL kutusuna tiklayin.
Gazeteyi baglanti devam ederken ekrandan okumaniz telefon masrafinizi arttiracaktir. Bu yüzden yazilari kendi bilgisayariniza veya diskete kopya etmenizi öneririz. Bu isi KOPYA kutusuna tiklayip kolaylikla yapabilirsiniz.
Bu örneklemeyi interneti ilk kez kullanacaklari hesaba katarak kaleme aldik. Bundan sonraki sayilarda çesitli teknik bilgileri, ipuçlarini ve kestirme yollari aktarmayi sürdürecegiz. J